Tarih Felsefesi

Felsefe de uygarlık da din sayesinde değil, dine rağmen bir gelişme sağlamıştır.

Tarih, bugüne dek, mücadele olmaksızın başarıya ulaşmış bir tek örnek bile ortaya koymuş değil.

Tarihi birleştiren, acıdır.

Geçmiş adaletsizlikler hiçbir zaman geri alınamayacak.

Tarihsel doğru, düşüncelerle gerçeğin çarpışmasından, sürtüşmesinden doğar.

Vahşetten insanca bir hayata giden bir evrensel tarih yoktur, ama sapandan megaton bombaya ulaşan bir tarihin olduğu söylenebilir.

Geçmişin doğruları bugünün yanlışlarına dönüşürken geride belli belirsiz bir kımıltı kalır.

Hegel bir yerde, dünya çapında tarihî öneme sahip bütün olay ve kişilerin âdeta iki kere sahneye çıktığından söz eder. Şunu eklemeyi unutur : birinci seferinde trajedi, ikincisinde ise komedi olarak.

İnsanoğlu önüne çıkan sorunlara çözüm arar.

Toplumların tarihi sınıf kavgalarının tarihinden ibaret olmuştur.

İnsan tarihsel bir hayvandır.

Toplum, feodal beyler ve köle sahipleri olmaksızın da pekâlâ yaşayabileceğini nasıl gördüyse, kapitalistler olmadan da yasayabileceğini görecektir.

Toplum nasıl feodal beyler ve köle sahipleri olmadan da yaşayabileceğini anladı ise, kapitalistler olmadan yaşayabileceğini de anlayacaktır.

Eski düzende bir amaca hizmet eden kurumlar çürüdü ve öldü; yerlerini alacak yeni kurumlar doğdu. Bu, tarihin bir yasasıdır.

İnsanların varlıklarını belirleyen şey bilinçleri değil, onların bilinçlerini belirleyen toplumsal varlık koşullarıdır.

Bugün eğri sayılanın, yarının doğrusuna dönüştüğü hep görülegelmiş bir gerçek değil midir
?

Bugüne kadarki bütün toplumların tarihi, sınıf mücadeleleri tarihidir.

İnsanın düşünce biçimi, yaşama biçimi belirler.

Tarih, katiller ve soyguncuların yüceltilmesinden başka bir şey değildir.

Hegel bir yerde, dünya çapında tarihî öneme sahip bütün olay ve kişilerin âdeta iki kere sahneye çıktığından söz eder. Şunu eklemeyi unutur : birinci seferinde trajedi, ikincisinde ise komedi olarak.

İnsanoğlu önüne çıkan sorunlara çözüm arar.

Mazi, tıpkı bir ağacın köküne benzer. Ağaç ne kadar büyür se büyüsün, onun en yüksekteki yaprakları bile köke daima muhtaç. Çünkü hayat suyu ancak bu yolla gelir.

Tarih de gıdasını, ziraat gibi, tepelerden değil, vadilerden, üstün kalitede insanlardan değil, vasati sosyal seviyeden alır.

İnsanın doğası olmaz; sahip olduğu bir şey varsa o da kendi tarihidir.